Beleidsaanpassingen, zoals aanscherping van het milieubeleid, hebben effect op de bedrijfsvoering van de individuele veehouder. Aanpassing van het milieubeleid kan leiden tot verplichte investeringen in onder meer emissiereducerende technieken. Daarmee beïnvloedt de maatregel de investerings- en reserveringsruimte en de keuze van de veehouder om al of niet eerder te stoppen, door te gaan of te groeien met zijn bedrijf. De beleidsaanpassing werkt dus door in de structuur en omvang van de sector.

Het is van belang de verwachte effecten van beoogd beleid vooraf in te beeld te brengen. Als de invoering van het voorgenomen beleid leidt tot extra stoppers of juist tot verdere concentratie en groei van bedrijven, moet de afweging worden gemaakt of deze effecten in verhouding staan tot het beleidsdoel. Een methode om de effecten van toekomstig beleid zichtbaar te maken is sectoranalyse.

Connecting Agri & Food heeft de voorbije tien jaren voor meerdere opdrachtgevers de trendmatige ontwikkeling en het veranderen daarvan door nieuw beleid, geconcretiseerd. Afhankelijk van de vraagstelling wordt gebruik gemaakt van verschillende gegevensbronnen voor een sectoranalyse. Voor vraagstukken ten aanzien van omvang en structuur van de sector, wordt veelal gebruik gemaakt van specifieke selecties uit de meitelling van het CBS. In de analyses gebaseerd op CBS cijfers worden veehouderijen op basis van hun bedrijfsomvang ingedeeld in verschillende grootteklassen.

De aanname is dat de meeste stoppers behoren tot de kleine bedrijven en dat de grotere bedrijven verder door zullen groeien. Sandra van Kampen geeft aan dat deze aanname juist blijkt te zijn. “We hebben onder meer teruggekeken op een uitgevoerde analyse uit 2012. Op basis van CBS cijfers is destijds een doorkijk voor 2020 gemaakt naar het aantal varkensbedrijven, het type varkensbedrijf en het aantal varkens binnen 17 door ons vastgestelde categorieën naar grootte en type bedrijf. In de evaluatie zijn de feitelijke aantallen uit 2020 vergeleken met de verwachting uit 2012. Het aantal kleinere bedrijven is inderdaad fors afgenomen, terwijl gelijktijdig het aantal grotere bedrijven is toegenomen. Daarnaast hebben we gekeken naar het aantal bedrijven en varkens. Het aantal varkens dat we destijds voor 2020 hadden verwacht, bleek al in 2019 bereikt. In deze periode is het beleid sterk veranderd. Dat heeft zijn weerslag gehad op het aantal stoppers.”

Aangezien de toekomst gaandeweg verandert, en beïnvloed wordt door vele factoren, zullen de uitkomsten zelden precies uitkomen. Het gaat echter ook niet om het voorspellen van de toekomst, maar om het concretiseren van de verschillende effecten van alternatieve beleidsmaatregelen. Janneke Straver en Sandra over de analyse uit 2012. “Uit de evaluatie bleek dat de structuurverandering sneller is gegaan dan destijds verwacht, zowel in toename van aantal en omvang van de grote bedrijven, als de afname in aantal van de kleinere bedrijven. Daarnaast werd het verwachte aantal bedrijven 2020 al ’gehaald’ in 2019. De afname van het aantal dieren is voor de zeugenstapel groter dan voorzien en bij de vleesvarkens kleiner dan voorzien. De keuze van provincie Noord-Brabant om in 2017 de deadline voor het halen van emissiereductie met 7 jaar te vervroegen had een grote impact, zowel economisch als psychologisch, en heeft geleid tot een hoger percentage stoppers dan verwacht. Daarnaast is er een saneringsregeling opengesteld, waarmee ondernemers met geuroverlast het bedrijf met een vergoeding konden beëindigen. Van deze regeling hebben relatief meer zeugenhouders gebruik gemaakt dan vleesvarkenshouders.”

Lees de Sectoranalyse Beleidscenario’s voor meer informatie over de werkwijze van Connecting Agri & Food bij het maken van sectoranalyses.

Wilt u weten of sectoranalyse de effecten van uw voorgenomen beleid inzichtelijk maakt, dan kunt u contact opnemen met Sandra van Kampen.

Sectoranalyse beleidsscenario’s

Delen

Wilt u meer weten?

Neem dan contact op met Sandra van Kampen via 06 51 34 95 38 of s.vankampen@connectingagriandfood.nl

Sandra van Kampen
Sandra van KampenSpecialist veehouderij en leefomgeving

Wilt u meer weten over Slimme Stal melkveehouderij?

Neem dan contact op met Janneke Straver- van der Schans via 06 13 12 78 93 of j.straver@connectingagriandfood.nl

Janneke Straver - van der Schans
Janneke Straver - van der SchansProjectmanager rundvee