“We staan aan de vooravond van enorme veranderingen. De big data gaat het werk van bedrijfsadviseurs binnen vijf jaar ingrijpend veranderen”, zegt Gé Backus.

Zijn advies aan de bedrijfsadviseurs is de big data uitdaging op te pakken. “Diegenen die dat niet doen, zijn over vijf jaar geen bedrijfsadviseur meer. Probeer te kijken wat er gebeurt in je eigen organisatie, ga naar vakbijeenkomsten en verdiep je in de materie. Er zijn geen handboeken maar sluit aan bij een klant die ermee begint. Samen leer je door ermee aan de gang te gaan”, aldus Gé Backus.
Als directeur bij Connecting Agri & Food is Gé Backus een bruggenbouwer tussen agri en food. “Wij onderzoeken de mogelijkheden om te werken naar oplossingen met als doel een duurzamer voedselsysteem, ook in economisch opzicht.” Gé Backus blikt terug: “Toen ik begon, begin jaren 80, kwamen de computers en het idee ontstond om stallen te gaan ventileren met hulp van de computer. Zo zijn bedrijven als Fancom ontstaan.”
ln vijf jaar tijd veranderde de agrarisch sector enorm. Er kwamen managementsystemen en bedrijfsadviseurs hielpen boeren om die te gebruiken. Nu staat de agrarische sector opnieuw aan de vooravond van grote veranderingen. Door de komst van het LoRanetwerk, Long Range Low Power, in 2015 is het mogelijk om data te versturen over lange afstanden. “Alle apparatuur kan draadloos communiceren, de dekking is 100 % en het kost veel minder energie”, licht Gé Backus toe. Daarbij is de huidige generatie sensoren veel robuuster en beter betaalbaar. “Die techniek is nog niet uitgekristalliseerd maar dat gaat ontzettend snel. Drie jaar geleden kostten klimaatsensoren nog € 2600 , nu € 750. De techniek gaat zo snel”, aldus Backus.

Kennis en kunde doet hij op binnen zijn wereldwijde netwerk, zowel binnen als buiten de agrarische sector. Daarbij werkt hij samen met hightech bedrijf Whysor.

Van data naar actie

De twee factoren, het LoRa netwerk en betere techniek, maken dat het aanbod van data gigantisch is. “Daarna moeten we twee stappen kunnen zetten: van big data naar relevante informatie en met die informatie de juiste acties en beslissingen kunnen zetten”, zegt Backus. Elke 10 minuten 4 parameters meten levert in 7 dagen tijd al 4032 cijfers op.
Samen met de Technische Universiteit Eindhoven worden alle cijfers omgezet in een samenvattende tekstboodschap. Dat zijn sectoroverschrijdende uitdagingen. Een voorbeeld uit de zorgsector: uit metingen met een bewegingsmelder in een verpleeghuis komt de boodschap dat de bewoner een onrustige nacht heeft gehad. “Dit is echt beginwerk maar biedt veel kansen voor de veehouderij om proactief te werken”, zegt Gé Backus die met zijn statistische achtergrond bij WUR en LEI praat over fouten van de eerste en tweede soort. “Mensen denken niet als statistici in kansen maar in termen van veel en weinig. De meeste mensen zijn niet gewend om grote tabellen op het scherm te bekijken. Belangrijk is dat de data overzichtelijk worden samengevat waarmee een bedrijfsadviseur en een boer verder kunnen.” Door data uit de stal te koppelen met bijvoorbeeld www.weer.nl kunnen alerts verstuurd worden zoals ‘de temperatuur gaat sterk dalen’ en daaruit rolt het advies ‘check de ventilatie’. Dit biedt grote kansen voor de dieren, bedrijfsadviseur en de boer. De kwaliteit van de leefomgeving van het dier zal beter worden, ook gunstig voor de werkomgeving van de boer. De productiviteit zal stijgen en er is meer mogelijk om op afstand zaken te volgen of te regelen. Een ander praktijkvoorbeeld is driedimensionaal gewicht schatten in plaats van dieren wegen. “Uitdagingen waar we nog mee te maken krijgen is het risico van misinterpretatie en lock-in systemen waarbij je gedwongen wordt om bepaalde systemen te gebruiken die alleen die mogelijkheden bevatten.”

Rol bedrijfsadviseur

De rol van de bedrijfsadviseur gaat ingrijpend veranderen. Boeren kunnen bedrijfsadviseurs en dierenarts toegang geven tot hun dashboard zodat zij 24/7 de informatie kunnen zien. “De bedrijfsadviseur kan ondersteunen en adviseren bij het vertalen van de data naar relevante infor- matie en die omzetten in acties.” Nu stuurt een veehouder veel op gevoel. Met de komst van de slimme technieken stuurt de veehouder op data.
Een van de startboeren, een varkenshouder, deelt zijn dashboard met de pilotgroep. Gé licht het toe via Whatsapp op zijn smartphone: “lk constateerde dat het H2S-gehalte (waterstofsulfide, red.) kortstondig sterk was gestegen en stuurde de varkenshouder een berichtje. Hij reageerde verbaasd. Wat bleek: het kwam doordat hij even tevoren mest aan het rondpompen was. Je ziet direct effecten en zo kun je nagaan wat er heeft gespeeld.”
Een ander voorbeeld is het verschil tussen ingestelde waarde en de werkelijkheid. ln praktijk bleek de spreiding van de temperatuur 5 graden Celsius te zijn. Deze directe feedback geeft informatie waarop de boer en bedrijfsadviseur sneller kunnen optimaliseren. Het effect is direct zichtbaar. “Je bent als het ware je eigen onderzoeker”, lacht Gé. Een bedrijfsadviseur heeft info van meerdere bedrijven en een bredere blik om die te analyseren en delen. De dag van een bedrijfsadviseur verandert en zal ’s morgens beginnen met het bekijken van het dashboard van een bedrijf en daar indien nodig acties op uitzetten. “Stalbezoek en mens op mens contact blijven altijd nodig. De rol van bedrijfsadviseur verandert gigantisch de komende vijf jaar. Met meer informatie krijgen alle partijen meer inzichten en kunnen gerichter nadenken. De bedrijfsadviseur kan hierbij een heel effectieve aanvulling zijn”, zegt Gé Backus overtuigend.

Precisionfarming bedrijfsadviseur

De techniek is nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Ook in de aanschaf van bijvoorbeeld fijnstofsensoren kan een bedrijfsadviseur adviseren en zich verdiepen in de techniek. De verbinding tussen agrofood en high tech is nog niet optimaal. Bedrijfsadviseurs van de toekomst, precisionfarming bedrijfsadviseurs, kunnen boeren helpen om de juiste keuzes te maken. Gé Backus adviseert alle bedrijfsadviseurs om te kijken wat er gebeurt met de uitwisseling van data in de keten. “Sluit aan en leer samen. Bezoek studiedagen of congressen en ga ermee aan de slag.” Een blik van de bedrijfsadviseur van de toekomst wordt nog breder; naast de vaktechnische kennis is kennis van data, die omzetten naar de juiste informatie en acties onontbeerlijk. Voor studenten wordt statistiek veel belangrijker. Voor de boeren geldt hetzelfde: de directe rollen van ondernemer, vakman en manager waarbij het oog van de meester een belangrijke factor is worden aangevuld met data.

Economisch voordeel

De voorlopers in de agrarische sector, diegenen die altijd op zoek zijn naar innovaties, zijn nu actief met big data. Van interessante gadget naar financieel voordeel is de volgende stap. “ln feite wil je weten wat bijvoorbeeld een verbeterd klimaat oplevert. Als we er economische indicatoren aan toe kunnen voegen zal een groot deel van de agrarische ondernemers volgen”, zegt Gé Backus. Hij voorspelt dat de datarevolutie snel gaat. Sinds 1 december 2017 hangt het eerste prototype in de stal. Nu worden op 70 bedrijven testen uitgevoerd. ln Duitsland volgen binnenkort 30 bedrijven. Het perspectief van block chain is volgens Backus nog niet helemaal helder. Het vastleggen van gegevens op internet zal leiden tot borging en meer vertrouwen. Block chain is afkomstig uit de bitcointechnologie en vraagt veel energie van datacentra. Het delen van data zal veel impact hebben op de machtsverhoudingen in de keten. Data krijgen pas waarde na het delen.

Dit interview met Ge Backus is verschenen op 12 maart in De Bedrijfsadviseur van Agrivaknet.

Wilt u meer weten?

Neem dan contact op met Gé Backus via 06 53 38 53 23 of g.backus@connectingagriandfood.nl

Gé Backus
Gé BackusDirecteur