De gemeente Sint Anthonis heeft Connecting Agri & Food de opdracht gegeven om een start te maken met het real time meten van emissie van ammoniak. Het bepalen van de emissie van ammoniak, fijnstof en geur uit een stal gaat nu nog op basis van berekeningen. Deze zijn mede gebaseerd op proefmetingen bij bedrijven. De daadwerkelijke emissie in de tijd is daarmee niet bekend. Deze kan lager of hoger zijn dan berekend is. De veehouder weet het niet, de omgeving niet, en de overheid ook niet. Door real time te meten kan stapsgewijs toegewerkt worden naar een nieuw systeem van vergunningverlening: op basis van prestaties. Deze overgang van middel- naar doelvoorschriften zal nog enige tijd in beslag nemen. Maar de start is gemaakt en de kansen zijn talrijk, voor alle partijen!

Middelvoorschriften in huidige vergunningverlening

De huidige systematiek die ten grondslag ligt aan de vergunningverlening wat betreft emissies ligt steeds meer onder vuur. De vraag rijst of de berekende waarden kloppen met de daadwerkelijke situatie in de praktijk. Het gaat dan niet alleen om de waarden op jaarbasis maar ook over de verdeling hiervan gedurende het jaar. Wethouder Wouter Bollen spreekt over de “APK voor de veehouderij” waarbij geregeld wordt getoetst of de stal functioneert zoals afgesproken, net als bij de jaarlijkse APK in de autobranche. In de vergunning komt, in het geval van doelvoorschriften, bijvoorbeeld te staan hoeveel emissie uit de stal is toegestaan in een tijdvak. Real time monitoring geeft de mogelijkheid om bij te sturen als het plafond overschreden dreigt te worden en biedt mogelijk ook kansen indien er sprake is van onderschrijding. Naast de technische aspecten, heeft de overschakeling naar doelvoorschriften ook grote impact op de procesmatige en juridische onderdelen behorend bij vergunningen. Een zorgvuldige transitie van middel- naar doelvoorschriften op al deze terreinen vraagt tijd, lef en inzet.

doelvoorschriften

Continu metingen in vogelvlucht:
– Real time meten stalemissies (op geborgde wijze)
– Inzicht in prestaties met zicht op handelingsperspectieven
– Transparantie naar overheden en omgeving (met aandacht voor privacy)
– Groeiend onderling vertrouwen (mede op basis van data)

Sensortechnologie in de gemeente Sint Anthonis

Met behulp van de moderne sensortechnologie is real time emissie meting mogelijk. Er is nog weinig ervaring mee in de praktijk. De gemeente Sint Anthonis is al jaren actief bezig om de sensortechnologie in de gemeente in te zetten om meer kennis en inzicht te verkrijgen en te bouwen aan meer samenwerking en vertrouwen tussen boeren en burgers. Zo staan er al in de gehele gemeenten op verschillende plaatsen fijnstofsensoren om de luchtkwaliteit in beeld te hebben en houden. Nu wil gemeente Sint Anthonis ook voorloper zijn met het continu meten van emissies uit de veehouderij. Kennis over de momenten van hogere of lagere emissie, over de oorzaken en de gevolgen bieden kansen om zowel de daadwerkelijke emissie als de mogelijke hinder effectiever aan te pakken. In de eerste fase van het vervolgonderzoek kijken we naar ammoniak, omdat hiervoor de beste sensoren beschikbaar zijn om in de veehouderij te meten. In de toekomst volgen ook fijnstof en geur.

Ammoniak emissie meten

De komende maanden wordt daarom gestart met het testen van diverse sensoren in mechanisch geventileerde stallen. Het is een eerste pilot die handvatten kan geven voor vervolgtrajecten op meerdere bedrijven. Door in de stal en bij de emissiepunten te meten, wordt de emissie bepaald. Daarnaast zullen enkele extra gegevens worden geregistreerd om ook inzicht te verkrijgen in de relatie tussen gemeten emissie en andere aspecten in en om het bedrijf. Denk hierbij aan de weersomstandigheden en activiteiten en management op het bedrijf. Op bijvoorbeeld weersomstandigheden heeft de veehouder geen invloed maar het kan wel van invloed zijn op de emissie. Binnen de termijn van het project (afronding eind 2021) ligt de focus op het opdoen van ervaring, de praktische knelpunten ontdekken en oplossen en het opstellen van handvatten voor bijvoorbeeld een plaatsingsprotocol voor de sensoren.

We zijn er klaar voor om, samen met veehouders, overheden, omwonenden, kennisinstellingen en andere belanghebbenden, te werken aan een nieuw systeem waarbij veehouderijbedrijven worden beoordeeld op hun resultaat, de daadwerkelijke emissie uit de stal.

Delen

geursensor

Wilt u meer weten?

Neem dan contact op met Monique van der Gaag via 06 13 75 19 97 of  m.vandergaag@connectingagriandfood.nl

Monique van der Gaag
Monique van der GaagProjectleider