Geborgde monitoring met ECO Air Care

Techniek krijgt pas echt waarde als je kunt aantonen wat het oplevert. Dat geldt zeker voor emissiereductie in de pluimveehouderij. Met de pilot rond het ECO Air Care systeem, dat zich richt op stalklimaat en emissiereductie, zetten de partners niet alleen in op een bewezen technische oplossing, maar vooral op iets dat minstens zo belangrijk is: geborgde, juridisch houdbare monitoring van de reductie van ammoniak en fijnstof. Connecting Agri & Food werkt samen met Vencomatic Group, de drie deelnemende pluimveehouders, AviConsult en Aeres aan deze pilot.

ECO Air Care is een praktijkrijp ventilatie- en klimaatbeheersingssysteem dat buiten de stal kan worden geplaatst. De binnenkomende lucht wordt geconditioneerd – verwarmd of gekoeld en gefilterd – terwijl de uitgaande lucht wordt gefilterd en via een zure luchtwasser wordt ontdaan van ammoniak. Het resultaat mag indrukwekkend genoemd worden, blijkt uit eerdere metingen van het ILVO en WUR: circa 92% reductie van ammoniak, ongeveer 55% minder fijnstofemissie en uitstekende controle over het stalklimaat. “De techniek draait inmiddels op meerdere locaties. Toch weten we dat cijfers op papier niet voldoende zijn. Wat telt, is objectieve en controleerbare onderbouwing”, benoemt Harm van der Zanden, specialist Veehouderij & Emissiemonitoring bij Connecting Agri & Food. 

Binnen deze pilot meten we het ECO Air Care-systeem op drie representatieve pluimveebedrijven: een bedrijf met moederdieren, een bedrijf met leghennen en een derde locatie met vleeskuikens. Door deze spreiding laten we zien dat de methode breed toepasbaar is binnen de sector. De metingen vinden real-time plaats met sensoren, volgens een meetplan dat is gebaseerd op het landelijke meetprotocol van de Werkgroep richtlijnen emissies veehouderij. 

Juridische borging
Connecting Agri & Food is nauw betrokken bij de opzet en uitvoering. “Data zijn pas waardevol als je ze zorgvuldig verzamelt, goed analyseert en vertaalt naar inzichten waar een ondernemer én een vergunningverlener op kunnen bouwen,” aldus Harm. Hij benadrukt dat het hier niet gaat om incidentele metingen, maar om continu inzicht. “Als je realtime meet en valideert met referentiemetingen, ontstaat een dataset die niet alleen technisch klopt, maar ook bestuurlijk standhoudt.” Dat laatste is cruciaal. De sector heeft behoefte aan systemen waarvan de emissiereductie niet ter discussie staat zodra het over vergunningverlening gaat. Daarom richten we ons in deze pilot nadrukkelijk op juridische borging. Betrouwbare, transparante en controleerbare data vormen de basis voor vertrouwen bij provincies en omgevingsdiensten.

Tafel van Elf
“Om dat proces extra robuust te maken, passen we de Tafel van Elf-methodiek toe”, vervolgt de specialist. Deze systematische analyse brengt vooraf in beeld waar risico’s op fraude of manipulatie in het dataverzamelingsproces kunnen ontstaan. Op basis van die analyse scherpen we het monitoringsproces verder aan. “Je moet niet alleen meten wat er uit de stal komt, maar ook kritisch kijken naar je eigen proces. Waar zitten kwetsbaarheden? Hoe voorkom je discussie achteraf? Door dat vooraf te organiseren, versterk je de geloofwaardigheid van het hele systeem.”

Meten is weten
De pilot is in juli 2025 gestart en loopt tot december 2026. De eerste fase staat in het teken van het opstellen van meetplannen, installatie en het inregelen van de data-uitwisseling. Vanaf oktober 2025 zijn we gestart met de meetperiode van ongeveer een jaar, inclusief validatie en referentiemetingen. Daarna analyseren we de resultaten en vertalen we die naar een eindrapport met aanbevelingen voor borging en certificering.

Samenwerking ECO Air Care
Het projectteam bestaat uit de drie deelnemende pluimveebedrijven, Vencomatic Group als ontwikkelaar en producent  van ECO Air Care, Aeres via het Poultry Expertise Centre, projectleider Jan Workamp en Connecting Agri & Food. Daarnaast is een brede klankbordgroep betrokken met onder andere Rabobank, de ministeries van LVVN en IenW, WUR, provincie Noord-Brabant, ZLTO en de Omgevingsdienst. Deze samenwerking helpt om de aansluiting met beleid en vergunningverlening vanaf het begin mee te nemen.

Voor ons draait deze pilot om meer dan techniek of data alleen. Het gaat om het bouwen aan een systeem waarin reductie aantoonbaar is, monitoring geborgd en besluitvorming onderbouwd. Harm verwoordt het kernachtig: “In de toekomst wordt slim gebruik van techniek en data steeds bepalender voor het rendement in de keten. Maar zonder vertrouwen in de cijfers kom je nergens. Met deze aanpak laten we zien dat innovatie en onderbouwing hand in hand kunnen gaan. Met ECO Air Care en een stevig monitoringskader werken we aan precies dat fundament. Niet alleen om emissies te reduceren, maar om perspectief te creëren voor ondernemers die vooruit willen – met oplossingen die technisch werken én bestuurlijk standhouden.”

De pilot is onderdeel van de Praktijkaanpak Emissiearme Veehouderij en wordt financieel  mogelijk gemaakt door de provincie Noord-Brabant en de Rabobank.